apple
13-04-2006, 08:51 AM
TT - Trong khi ở nhiều trường, việc dạy môn tự chọn (trong chương trình mới) đang biến thành những tiết dạy thêm, còn HS chọn học môn tự chọn để đối phó với điểm số thì Trường THCS Trần Văn Ơn (Q.1, TP.HCM) lại đang đi theo một hướng tích cực hơn: học theo dự án.
Đây là phương pháp học mới đang được nhiều trường THPT tiếp cận, nhưng không phải trường nào cũng có thể thực hiện như ở Trường Trần Văn Ơn...
Biến cái khó thành cái... có thể
Thầy hiệu trưởng Trần Mậu Minh bộc bạch: "Tình trạng đối phó của các em khiến môn học tự chọn không còn hiệu quả, các em chỉ nghĩ đến điểm chứ không nghĩ đến kiến thức thu nhận được.
Nhưng cũng không thể đổ lỗi hay ép các em tự chọn theo ý mình mà phải làm thế nào để các em ý thức việc học là tự mình đi tìm kiến thức. Tôi từng được tiếp cận chương trình "Teach to the future" (Giảng dạy tương lai) của Intel (học theo dự án) nhưng phương pháp học này khó thực hiện trong chương trình chính khóa.
Dịp này, tôi tự nhủ: Tại sao không đưa vào chương trình tự chọn?". Gợi ý của thầy hiệu trưởng được cô Hạnh Quỳnh, tổ trưởng tổ tiếng Anh, hăm hở... đi đầu. Cô đưa ra thử nghiệm đề tài đầu tiên "Sưu tầm tư liệu và hình ảnh danh nhân mà em yêu thích và trình bày lại bằng tiếng Anh".
Đề tài được giao cho sáu lớp và cô hỗ trợ bằng cách đưa ra câu hỏi định hướng giải quyết đề tài, hướng dẫn HS truy cập tư liệu trên Internet, trên sách tham khảo. Ở mỗi lớp HS được chia thành sáu nhóm (7-8 HS/nhóm) cùng làm một chủ đề. Thay cho hai tiết học tự chọn mỗi tuần, mỗi chủ đề được bố trí 12 tiết (sáu tuần).
Cũng như cô, trò cũng háo hức trước lối học thoải mái thay vì quanh quẩn trong bốn bức tường nhà trường để học các chủ đề bám sát, nâng cao. Ngày các sản phẩm đầu tiên trình làng, cả thầy hiệu trưởng, giáo viên (GV) cũng hồi hộp không kém gì HS.
Sản phẩm được trình bày cũng khá đơn giản, ngoài một số nhóm ứng dụng PowerPoint trình bày trên vi tính, đa số đều thực hiện trên panô giấy như báo tường. Nhưng GV vẫn nghiệm thu nghiêm túc như nghiệm thu... một dự án, nghĩa là các nhóm thực hiện phải thuyết minh và bảo vệ được đề tài của mình... Nhận thấy hiệu quả của cách học mới, nhà trường lại tiếp tục thử nghiệm với bộ môn giáo dục công dân rồi các môn khác...
GV của trường được cử đi học lớp cốt cán giới thiệu dự án "Partners in learning" (Hợp tác trong học tập) của Microsoft. Rồi hai GV khác được tham gia tập huấn chương trình "Teach to the future" của Intel (đều là các phương pháp học theo nhóm, HS tự khám phá kiến thức thông qua việc lập dự án và ứng dụng kỹ năng công nghệ thông tin vào việc thực hiện dự án - đang được Bộ GD-ĐT triển khai).
Cho đến nay nhà trường đã có 34 GV được trang bị phương pháp dạy học này. Sang năm học này, trường đã triển khai đại trà cho HS lớp 9 một cách bài bản.
Phát triển các kỹ năng
Để HS có đủ kỹ năng tin học thực hiện dự án, trường quyết định cho HS khối 8 học môn tự chọn là nghề phổ thông tin học, trong đó bổ sung nội dung Internet để làm nền tảng. Còn toàn bộ HS lớp 9 học chủ đề tự chọn theo hướng làm dự án.
Trường cũng tăng cường thiết bị. Một phòng Internet 31 máy đường truyền ADSL (được đầu tư bằng vốn dành dụm của trường) được đưa vào sử dụng cho HS lớp 8 học truy cập Internet, HS lớp 9 truy cập tài liệu thực hiện dự án, nâng tổng số máy vi tính của trường lên 158 máy/2.900 HS.
Học kỳ I, HS lớp 9 được triển khai ba chủ đề đồng loạt rất thực tế nhưng đòi hỏi sự sáng tạo. Để thực hiện chủ đề môn toán "Trường dự định lát lại gạch hồ bơi. Nếu là kỹ sư xây dựng em hãy thiết kế mỹ thuật, tính toán số lượng gạch, giá thành", HS phải hỏi người phụ trách hồ bơi các thông số kỹ thuật, diện tích, xúm nhau đo lại diện tích thực tế, đi các cửa hàng vật liệu tìm hiểu tính năng và chủng loại gạch mới nhất phù hợp cho hồ bơi.
Thậm chí có HS còn mua hẳn gạch đem vào để làm mẫu minh họa cho dự án của mình. Với chủ đề môn hóa "Nếu là kỹ sư hóa học, em thiết kế nhà máy sản xuất axit sunfuaric (H2SO4) thế nào", các nhóm đã dùng kiến thức hóa học để viết qui trình sản xuất rồi tìm hiểu trên mạng những nhà máy sản xuất hóa chất để thiết kế nhà máy... Còn với chủ đề mỹ thuật "Nếu là họa sĩ, em sáng tạo vật liệu gì cho bức tranh", sau khi thu hoạch nhà trường đã có được những bức tranh với các chất liệu độc đáo để trang trí và ... "khoe" với khách.
Tuy nhiên, thu hoạch lớn nhất qua cách học này chính là phương thức làm việc theo nhóm. Cùng làm việc với nhau, HS học nhau các kỹ năng tin học, em giỏi kéo em trung bình. Cách học này cũng phát huy ở HS các kỹ năng thuyết trình trước tập thể, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng phân tích, kỹ năng trình bày, tư duy sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng lãnh đạo...
Thầy hiệu trưởng phấn khởi ra mặt: "Mặc dù phương pháp dạy của GV chưa thật sự đúng bài bản của Intel hay Microsof, nhưng hiệu quả rất rõ là trước kia các em uể oải học tự chọn thì nay các em đặc biệt hứng thú tự khám phá để học".
KIM LIÊN
Apple: Đây là một mô hình không mới, nó đã áp dụng rất nhiều nơi trên thế giới (và hầu như được áp dụng hoàn toàn trong các nền giáo dục tiên tiến), nhưng nó thật sự mang lại hiệu quả giáo dục và mang tính thực tế cao (cái mà giáo dục VN đang thiếu).
Ở trường của Apple, cuối mỗi môn học đều làm một dự án nhỏ, cuối học kỳ thì làm một cái final project. Nói thật, sau khi tốt nghiệp ĐH rồi, kêu Apple thực hiện một dự án thì Apple cũng lơ ngơ chứ không được như bây giờ đâu.
Hi vọng, sau khi mô hình "học theo dự án" này được đăng báo, nó sẽ được nhân rộng ra ở nhiều trường khác.
Đây là phương pháp học mới đang được nhiều trường THPT tiếp cận, nhưng không phải trường nào cũng có thể thực hiện như ở Trường Trần Văn Ơn...
Biến cái khó thành cái... có thể
Thầy hiệu trưởng Trần Mậu Minh bộc bạch: "Tình trạng đối phó của các em khiến môn học tự chọn không còn hiệu quả, các em chỉ nghĩ đến điểm chứ không nghĩ đến kiến thức thu nhận được.
Nhưng cũng không thể đổ lỗi hay ép các em tự chọn theo ý mình mà phải làm thế nào để các em ý thức việc học là tự mình đi tìm kiến thức. Tôi từng được tiếp cận chương trình "Teach to the future" (Giảng dạy tương lai) của Intel (học theo dự án) nhưng phương pháp học này khó thực hiện trong chương trình chính khóa.
Dịp này, tôi tự nhủ: Tại sao không đưa vào chương trình tự chọn?". Gợi ý của thầy hiệu trưởng được cô Hạnh Quỳnh, tổ trưởng tổ tiếng Anh, hăm hở... đi đầu. Cô đưa ra thử nghiệm đề tài đầu tiên "Sưu tầm tư liệu và hình ảnh danh nhân mà em yêu thích và trình bày lại bằng tiếng Anh".
Đề tài được giao cho sáu lớp và cô hỗ trợ bằng cách đưa ra câu hỏi định hướng giải quyết đề tài, hướng dẫn HS truy cập tư liệu trên Internet, trên sách tham khảo. Ở mỗi lớp HS được chia thành sáu nhóm (7-8 HS/nhóm) cùng làm một chủ đề. Thay cho hai tiết học tự chọn mỗi tuần, mỗi chủ đề được bố trí 12 tiết (sáu tuần).
Cũng như cô, trò cũng háo hức trước lối học thoải mái thay vì quanh quẩn trong bốn bức tường nhà trường để học các chủ đề bám sát, nâng cao. Ngày các sản phẩm đầu tiên trình làng, cả thầy hiệu trưởng, giáo viên (GV) cũng hồi hộp không kém gì HS.
Sản phẩm được trình bày cũng khá đơn giản, ngoài một số nhóm ứng dụng PowerPoint trình bày trên vi tính, đa số đều thực hiện trên panô giấy như báo tường. Nhưng GV vẫn nghiệm thu nghiêm túc như nghiệm thu... một dự án, nghĩa là các nhóm thực hiện phải thuyết minh và bảo vệ được đề tài của mình... Nhận thấy hiệu quả của cách học mới, nhà trường lại tiếp tục thử nghiệm với bộ môn giáo dục công dân rồi các môn khác...
GV của trường được cử đi học lớp cốt cán giới thiệu dự án "Partners in learning" (Hợp tác trong học tập) của Microsoft. Rồi hai GV khác được tham gia tập huấn chương trình "Teach to the future" của Intel (đều là các phương pháp học theo nhóm, HS tự khám phá kiến thức thông qua việc lập dự án và ứng dụng kỹ năng công nghệ thông tin vào việc thực hiện dự án - đang được Bộ GD-ĐT triển khai).
Cho đến nay nhà trường đã có 34 GV được trang bị phương pháp dạy học này. Sang năm học này, trường đã triển khai đại trà cho HS lớp 9 một cách bài bản.
Phát triển các kỹ năng
Để HS có đủ kỹ năng tin học thực hiện dự án, trường quyết định cho HS khối 8 học môn tự chọn là nghề phổ thông tin học, trong đó bổ sung nội dung Internet để làm nền tảng. Còn toàn bộ HS lớp 9 học chủ đề tự chọn theo hướng làm dự án.
Trường cũng tăng cường thiết bị. Một phòng Internet 31 máy đường truyền ADSL (được đầu tư bằng vốn dành dụm của trường) được đưa vào sử dụng cho HS lớp 8 học truy cập Internet, HS lớp 9 truy cập tài liệu thực hiện dự án, nâng tổng số máy vi tính của trường lên 158 máy/2.900 HS.
Học kỳ I, HS lớp 9 được triển khai ba chủ đề đồng loạt rất thực tế nhưng đòi hỏi sự sáng tạo. Để thực hiện chủ đề môn toán "Trường dự định lát lại gạch hồ bơi. Nếu là kỹ sư xây dựng em hãy thiết kế mỹ thuật, tính toán số lượng gạch, giá thành", HS phải hỏi người phụ trách hồ bơi các thông số kỹ thuật, diện tích, xúm nhau đo lại diện tích thực tế, đi các cửa hàng vật liệu tìm hiểu tính năng và chủng loại gạch mới nhất phù hợp cho hồ bơi.
Thậm chí có HS còn mua hẳn gạch đem vào để làm mẫu minh họa cho dự án của mình. Với chủ đề môn hóa "Nếu là kỹ sư hóa học, em thiết kế nhà máy sản xuất axit sunfuaric (H2SO4) thế nào", các nhóm đã dùng kiến thức hóa học để viết qui trình sản xuất rồi tìm hiểu trên mạng những nhà máy sản xuất hóa chất để thiết kế nhà máy... Còn với chủ đề mỹ thuật "Nếu là họa sĩ, em sáng tạo vật liệu gì cho bức tranh", sau khi thu hoạch nhà trường đã có được những bức tranh với các chất liệu độc đáo để trang trí và ... "khoe" với khách.
Tuy nhiên, thu hoạch lớn nhất qua cách học này chính là phương thức làm việc theo nhóm. Cùng làm việc với nhau, HS học nhau các kỹ năng tin học, em giỏi kéo em trung bình. Cách học này cũng phát huy ở HS các kỹ năng thuyết trình trước tập thể, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng phân tích, kỹ năng trình bày, tư duy sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng lãnh đạo...
Thầy hiệu trưởng phấn khởi ra mặt: "Mặc dù phương pháp dạy của GV chưa thật sự đúng bài bản của Intel hay Microsof, nhưng hiệu quả rất rõ là trước kia các em uể oải học tự chọn thì nay các em đặc biệt hứng thú tự khám phá để học".
KIM LIÊN
Apple: Đây là một mô hình không mới, nó đã áp dụng rất nhiều nơi trên thế giới (và hầu như được áp dụng hoàn toàn trong các nền giáo dục tiên tiến), nhưng nó thật sự mang lại hiệu quả giáo dục và mang tính thực tế cao (cái mà giáo dục VN đang thiếu).
Ở trường của Apple, cuối mỗi môn học đều làm một dự án nhỏ, cuối học kỳ thì làm một cái final project. Nói thật, sau khi tốt nghiệp ĐH rồi, kêu Apple thực hiện một dự án thì Apple cũng lơ ngơ chứ không được như bây giờ đâu.
Hi vọng, sau khi mô hình "học theo dự án" này được đăng báo, nó sẽ được nhân rộng ra ở nhiều trường khác.