rimbaud
02-03-2006, 11:09 PM
Từ lâu, trong xã hội Mỹ, hai từ “ gay ” (hoặc “ queer ”, hoặc “ faggot ”, tức người nam đồng tính luyến ái) và “ lesbian ” (người nữ đồng tính luyến ái) luôn được nhắc đến với vẻ xem khinh, đáng sợ, cần tránh xa. Vậy mà lễ hội trao giải Oscar lần thứ 78 diễn ra trong nhà hát vĩ đại Kodak Theatre ở Hollywood vào chiều 5.3 tới đây được gán cho tên gọi là “lễ hội Oscar gay nhất lịch sử”. Tại sao có sự gán ghép đáng ngại này?
Nhiều nhân vật đồng tính trên các phim đề cử
Vì Brokeback Mountain của đạo diễn Lý An dẫn đầu cuộc đua với 8 đề cử (gồm cả phim, đạo diễn, kịch bản chuyển thể, nam vai chính, nam và nữ vai phụ xuất sắc nhất) dù cho phim này mô tả chuyện tình dài lâu đầy éo le của hai… chàng cao bồi, không đủ tài cán để giao cho nhiệm vụ chăn bò mà chỉ được chăn cừu trong các tháng hè năm 1963.
Vì nhân vật chính trong Capote (tranh Oscar phim xuất sắc nhất với Brokeback Mountain ) là nhà văn đồng tính luyến ái Truman Capote (tranh Oscar nam diễn viên xuất sắc nhất với chàng cao bồi gay Ennis Del Mar diễn bởi Heath Ledger trong Brokeback Mountain ).
Và còn vì nhân vật chính trong Transamerica lại là người đàn ông chuyển đổi giới tính thành đàn bà (đem đề cử Oscar nữ vai chính xuất sắc nhất cho Felicity Huffman, 43 tuổi).
Trong hơn 100 năm qua, các studio lớn, nhỏ ở trong và ngoài Hollywood đều có chung 3 cách xử lý với đề tài “gay” và “lesbian”. Đó là vờ như không có chuyện ấy; lồng vào nội dung thời sự khác nổi bật hơn và xem thường.
Các sử gia và giới chuyên ngành điện ảnh thường chia cách mô tả đồng tính luyến ái của Hollywood thành 3 khoảng thời gian. Thời những năm 30, đề tài này bị đóng kín vào tủ vì các nhà làm phim tuân thủ một quy luật (Hays Code) ban hành của tổ chức tiền thân của Hội điện ảnh Mỹ ngày nay (MPAA) là “không làm điều gì hạ thấp các giá trị đạo đức trong mắt và nhận thức của khán giả, phải thật thận trọng, khéo léo khi thực hiện các cảnh hở hang, bạo lực, tình ái không hợp pháp”.
Sau đó là giai đoạn “Quy định sản xuất” mà trong đó, nhân vật đồng tính luyến ái chỉ được khai thác ở góc độ khéo léo, tránh trực diện. Trong giai đoạn này, có nhiều tài tử thượng thặng của Hollywood đã nhập vai người nam “nhiều nữ tính”, nổi tiếng và thực hành cuộc sống đồng tính luyến ái mà không hề bị phê phán. Chẳng hạn như Franklin Pangforn và thậm chí cả ngôi sao Rock Hudson sau này trở thành một trong những nhân vật nổi tiếng thế giới chết vì bệnh AIDS!
Cuộc cách mạng tình dục bùng lên hồi cuối những năm 60 đã đặt dấu chấm hết cho giai đoạn Quy định sản xuất này. Năm 1969, phim cao bồi nổi tiếng thế giới Midnight cowboy được xem là phim đồng tính luyến ái nam đầu tiên, dù cho hai tài tử Jon Voight và Dustin Hoffman không hề diễn cảnh ái ân với nhau. Không khác gì hai chàng chăn cừu Ennis Del Mar và Jack Twist diễn bởi Heath Ledger và Jake Gyllenhaal trong Brokeback Mountain ngày nay.
Và ngay từ hồi ấy, Midnight cowboy đã trở thành phim hốt bạc rồi đoạt Oscar phim xuất sắc nhất. Liệu Brokeback Mountain , nay cũng đang trên đà ăn khách khắp thế giới, cũng sẽ giành được tượng vàng Oscar 2006 phim xuất sắc nhất hay không?
Đạo diễn: Phim tình cảm, không phải phim “gay”!
Tuy nhiên cuộc phi hành đến đích Oscar 2006 chẳng là chuyện đơn giản, vì dù sao đồng tính luyến ái cũng vẫn còn là một “cái gai” chướng mắt trong quan niệm của đông đảo người dân Mỹ. Ông Lý An hiểu rõ điều này nên luôn giới thiệu rằng Brokeback Mountain không phải là “phim cao bồi đồng tính luyến ái như nhiều người gọi nó, mà chỉ là một phim tình bi rất nghiêm túc được khoác lên chiếc nón của chàng cao bồi”.
Và ở lần trình chiếu phim này tại các thành phố lớn ở châu Á vào những ngày áp cuối tháng 1.2006, ông không quên nhận định rằng so với khán giả phương Tây thì khán giả châu Á có phần dễ dãi cảm thông và chấp nhận chuyện thực tế đời thường, là có những cặp chỉ yêu và thủy chung với nhau khi họ cùng là những người nam hoặc những người nữ.
Ông nhắc rằng phim Tiệc cưới (Wedding Banquet) mà ông thực hiện trước đây nhiều năm về một cặp đồng tính đã được giới chức năng ở Đài Loan áp cho nhãn kiểm duyệt “thoải mái” hơn là ở Mỹ. Mới gần đây Brokeback Mountain đã bị cấm chiếu trong một cụm rạp ở bang Utah sở hữu bởi ông Larry H. Miller, một tín đồ giáo phái Jesus Christ of Latter-day Saints, là người đã chi ra nhiều triệu đôla vận động chống lại việc hợp pháp hoá sự thành hôn của các cặp đồng tính.
Cho đến nay, mới chỉ có một số ít diễn viên được Viện hàn lâm điện ảnh Mỹ tặng cho tượng vàng Oscar khi thủ vai người đồng tính luyến ái. Đó là Tom Hanks với vai luật sư bị bệnh AIDS trong Philadelphia ; Hilary Swank, vai cô gái giả trai bị sát hại trong Boys don’t cry ; Charlize Theron, vai cô gái giang hồ đồng tính và sát nhân hàng loạt trong Monster ; Nicole Kidman với vai nữ văn sĩ Virgina Woolf trong The Hours ; William Hurt, người đàn ông đồng tính trong Kiss of the spider woman .
Còn những phim có nội dung phần nào đề cập đến đồng tính luyến ái đoạt được Oscar phim xuất sắc nhất mới chỉ có American beauty và Midnight cowboy .
Liệu Brokeback Mountain có phá được rào cản vô hình? Xin biết rằng luật pháp ở một số tiểu bang Mỹ và ở bên Anh nay đã công nhận hôn nhân giữa hai người nam hoặc hai người nữ đồng tính luyến ái. Quảng cáo của một số công ty sản xuất và kinh doanh sản phẩm tiêu dùng, công ty dịch vụ ở Mỹ nay đã đưa hình ảnh hai người đàn ông yêu nhau hoặc hai người đàn ông đi nghỉ mát với một bé trai… Tuy nhiên hãng xe Ford Motor đã phải rút lại các quảng cáo theo chủ đề đồng tính luyến ái nam đăng trong các tạp chí dành cho đàn ông đồng tính.
Nhưng nếu không đoạt được Oscar 2006 Phim xuất sắc nhất thì dù sao Brokeback Mountain cũng sẽ được ghi nhớ là phim “sự kiện” đánh dấu năm mà màn bạc nở rộ phim về đề tài đồng tính luyến ái và chuyển đổi giới tính. Ngoài Capote của Bennett Miller; Transamerica của Duncan Tucker thì đã có: Bad education của đạo diễn Tây Ban Nha Pedro Almodovar; Pretty persuasion của Marcos Siega; Saving Face của nữ nghệ sĩ Trung Quốc Trần Xung ( Vị hoàng đế cuối cùng ); Heights của công ty sản xuất phim ảnh Merchant Ivory; The dying Gaul của Craig Lucas; Tropical malady của đạo diễn Thái Lan Apichatpong Weerasethakul và Breakfast on Pluto của đạo diễn Ailen Neil Jordan.
Ngoài ra, đề tài này cũng đã được khai thác trong phim hình sự Kiss kiss bang bang (Val Kilmer) và trong phim tình cảm hài The family Stone (Diane Keaton) lẫn phim hình sự hài Be cool (John Travolta). Chờ đến cuối tháng 3.2006 xem Sharon Stone và ngôi sao màn ảnh Pháp Charlotte Rampling có diễn màn ái ân lưỡng tính nào trong Basic instinct 2 hay không.
P.Dũng Nguyễn (tổng hợp)
(Theo www.sgtt.com.vn)
Nhiều nhân vật đồng tính trên các phim đề cử
Vì Brokeback Mountain của đạo diễn Lý An dẫn đầu cuộc đua với 8 đề cử (gồm cả phim, đạo diễn, kịch bản chuyển thể, nam vai chính, nam và nữ vai phụ xuất sắc nhất) dù cho phim này mô tả chuyện tình dài lâu đầy éo le của hai… chàng cao bồi, không đủ tài cán để giao cho nhiệm vụ chăn bò mà chỉ được chăn cừu trong các tháng hè năm 1963.
Vì nhân vật chính trong Capote (tranh Oscar phim xuất sắc nhất với Brokeback Mountain ) là nhà văn đồng tính luyến ái Truman Capote (tranh Oscar nam diễn viên xuất sắc nhất với chàng cao bồi gay Ennis Del Mar diễn bởi Heath Ledger trong Brokeback Mountain ).
Và còn vì nhân vật chính trong Transamerica lại là người đàn ông chuyển đổi giới tính thành đàn bà (đem đề cử Oscar nữ vai chính xuất sắc nhất cho Felicity Huffman, 43 tuổi).
Trong hơn 100 năm qua, các studio lớn, nhỏ ở trong và ngoài Hollywood đều có chung 3 cách xử lý với đề tài “gay” và “lesbian”. Đó là vờ như không có chuyện ấy; lồng vào nội dung thời sự khác nổi bật hơn và xem thường.
Các sử gia và giới chuyên ngành điện ảnh thường chia cách mô tả đồng tính luyến ái của Hollywood thành 3 khoảng thời gian. Thời những năm 30, đề tài này bị đóng kín vào tủ vì các nhà làm phim tuân thủ một quy luật (Hays Code) ban hành của tổ chức tiền thân của Hội điện ảnh Mỹ ngày nay (MPAA) là “không làm điều gì hạ thấp các giá trị đạo đức trong mắt và nhận thức của khán giả, phải thật thận trọng, khéo léo khi thực hiện các cảnh hở hang, bạo lực, tình ái không hợp pháp”.
Sau đó là giai đoạn “Quy định sản xuất” mà trong đó, nhân vật đồng tính luyến ái chỉ được khai thác ở góc độ khéo léo, tránh trực diện. Trong giai đoạn này, có nhiều tài tử thượng thặng của Hollywood đã nhập vai người nam “nhiều nữ tính”, nổi tiếng và thực hành cuộc sống đồng tính luyến ái mà không hề bị phê phán. Chẳng hạn như Franklin Pangforn và thậm chí cả ngôi sao Rock Hudson sau này trở thành một trong những nhân vật nổi tiếng thế giới chết vì bệnh AIDS!
Cuộc cách mạng tình dục bùng lên hồi cuối những năm 60 đã đặt dấu chấm hết cho giai đoạn Quy định sản xuất này. Năm 1969, phim cao bồi nổi tiếng thế giới Midnight cowboy được xem là phim đồng tính luyến ái nam đầu tiên, dù cho hai tài tử Jon Voight và Dustin Hoffman không hề diễn cảnh ái ân với nhau. Không khác gì hai chàng chăn cừu Ennis Del Mar và Jack Twist diễn bởi Heath Ledger và Jake Gyllenhaal trong Brokeback Mountain ngày nay.
Và ngay từ hồi ấy, Midnight cowboy đã trở thành phim hốt bạc rồi đoạt Oscar phim xuất sắc nhất. Liệu Brokeback Mountain , nay cũng đang trên đà ăn khách khắp thế giới, cũng sẽ giành được tượng vàng Oscar 2006 phim xuất sắc nhất hay không?
Đạo diễn: Phim tình cảm, không phải phim “gay”!
Tuy nhiên cuộc phi hành đến đích Oscar 2006 chẳng là chuyện đơn giản, vì dù sao đồng tính luyến ái cũng vẫn còn là một “cái gai” chướng mắt trong quan niệm của đông đảo người dân Mỹ. Ông Lý An hiểu rõ điều này nên luôn giới thiệu rằng Brokeback Mountain không phải là “phim cao bồi đồng tính luyến ái như nhiều người gọi nó, mà chỉ là một phim tình bi rất nghiêm túc được khoác lên chiếc nón của chàng cao bồi”.
Và ở lần trình chiếu phim này tại các thành phố lớn ở châu Á vào những ngày áp cuối tháng 1.2006, ông không quên nhận định rằng so với khán giả phương Tây thì khán giả châu Á có phần dễ dãi cảm thông và chấp nhận chuyện thực tế đời thường, là có những cặp chỉ yêu và thủy chung với nhau khi họ cùng là những người nam hoặc những người nữ.
Ông nhắc rằng phim Tiệc cưới (Wedding Banquet) mà ông thực hiện trước đây nhiều năm về một cặp đồng tính đã được giới chức năng ở Đài Loan áp cho nhãn kiểm duyệt “thoải mái” hơn là ở Mỹ. Mới gần đây Brokeback Mountain đã bị cấm chiếu trong một cụm rạp ở bang Utah sở hữu bởi ông Larry H. Miller, một tín đồ giáo phái Jesus Christ of Latter-day Saints, là người đã chi ra nhiều triệu đôla vận động chống lại việc hợp pháp hoá sự thành hôn của các cặp đồng tính.
Cho đến nay, mới chỉ có một số ít diễn viên được Viện hàn lâm điện ảnh Mỹ tặng cho tượng vàng Oscar khi thủ vai người đồng tính luyến ái. Đó là Tom Hanks với vai luật sư bị bệnh AIDS trong Philadelphia ; Hilary Swank, vai cô gái giả trai bị sát hại trong Boys don’t cry ; Charlize Theron, vai cô gái giang hồ đồng tính và sát nhân hàng loạt trong Monster ; Nicole Kidman với vai nữ văn sĩ Virgina Woolf trong The Hours ; William Hurt, người đàn ông đồng tính trong Kiss of the spider woman .
Còn những phim có nội dung phần nào đề cập đến đồng tính luyến ái đoạt được Oscar phim xuất sắc nhất mới chỉ có American beauty và Midnight cowboy .
Liệu Brokeback Mountain có phá được rào cản vô hình? Xin biết rằng luật pháp ở một số tiểu bang Mỹ và ở bên Anh nay đã công nhận hôn nhân giữa hai người nam hoặc hai người nữ đồng tính luyến ái. Quảng cáo của một số công ty sản xuất và kinh doanh sản phẩm tiêu dùng, công ty dịch vụ ở Mỹ nay đã đưa hình ảnh hai người đàn ông yêu nhau hoặc hai người đàn ông đi nghỉ mát với một bé trai… Tuy nhiên hãng xe Ford Motor đã phải rút lại các quảng cáo theo chủ đề đồng tính luyến ái nam đăng trong các tạp chí dành cho đàn ông đồng tính.
Nhưng nếu không đoạt được Oscar 2006 Phim xuất sắc nhất thì dù sao Brokeback Mountain cũng sẽ được ghi nhớ là phim “sự kiện” đánh dấu năm mà màn bạc nở rộ phim về đề tài đồng tính luyến ái và chuyển đổi giới tính. Ngoài Capote của Bennett Miller; Transamerica của Duncan Tucker thì đã có: Bad education của đạo diễn Tây Ban Nha Pedro Almodovar; Pretty persuasion của Marcos Siega; Saving Face của nữ nghệ sĩ Trung Quốc Trần Xung ( Vị hoàng đế cuối cùng ); Heights của công ty sản xuất phim ảnh Merchant Ivory; The dying Gaul của Craig Lucas; Tropical malady của đạo diễn Thái Lan Apichatpong Weerasethakul và Breakfast on Pluto của đạo diễn Ailen Neil Jordan.
Ngoài ra, đề tài này cũng đã được khai thác trong phim hình sự Kiss kiss bang bang (Val Kilmer) và trong phim tình cảm hài The family Stone (Diane Keaton) lẫn phim hình sự hài Be cool (John Travolta). Chờ đến cuối tháng 3.2006 xem Sharon Stone và ngôi sao màn ảnh Pháp Charlotte Rampling có diễn màn ái ân lưỡng tính nào trong Basic instinct 2 hay không.
P.Dũng Nguyễn (tổng hợp)
(Theo www.sgtt.com.vn)