Phieu
02-04-2007, 01:24 AM
Lớp học với nhiều sắc dân khác nhau. Vị giáo sư yêu cầu học viên đại diện cho mỗi nước lên giới thiệu về cách thức giáo dục sự lễ phép nơi con trẻ theo đặc trưng của mỗi nền văn hóa. Nước nào cũng có từng phong tục riêng để buộc con trẻ phải noi theo...
Chuyện ở trường học
Đến phiên chị giới thiệu về sự lễ phép của trẻ em VN. Chị có thể dễ dàng giải thích cho cả lớp hiểu về việc trẻ con VN phải khoanh tay khi chào người trên, trao vật gì cho người lớn cũng phải trao bằng hai tay... Nhưng loay hoay mãi chị vẫn không biết phải giải thích bằng cách nào cho rõ ràng để học viên của những sắc tộc khác hiểu được sự khác nhau giữa cách trả lời của “dạ thưa” và tiếng “ừ”. Không biết làm cách nào để họ đủ sức cảm nhận rằng một đứa trẻ VN lễ phép thì phải biết trả lời người lớn bằng những tiếng “dạ”, “thưa”, “vâng”...
Với tiếng Anh, gọi thầy cô cũng trống không bằng một cái tên, không có những tiếng: “Dạ thưa thầy, dạ thưa cô”. Trả lời người trên kẻ dưới cũng chỉ giống nhau: “yes”, “no” hoặc “O.K”. Làm thế nào để chuyển dịch sang tiếng Anh rằng với một đứa trẻ lễ phép thì luôn phải mở đầu sự đối đáp với người lớn bằng tiếng dạ, tiếng thưa. Chị cố gắng để những học viên các nước khác có thể phân biệt rõ, ở VN một người lễ phép không thể trả lời người trên bằng một tiếng cộc lốc đơn giản như tiếng Anh người ta trả lời “OK”!
Chuyện ở nhà
Bạn bè có người bật cười khi nghe chị trả lời với con: “Dạ phải... dạ đúng... dạ thưa con chờ má chút!”. Người ta không hiểu chị đang làm trò gì!? Chị giải thích: là vì ở xứ người chị không có bà con thân nhân bên cạnh, suốt ngày tụi nhỏ chỉ quấn quít quanh mẹ. Mặc dù chị dạy con phải nói lễ phép, nhưng không có ai để nó bắt chước thì dạy xong có khi lại quên. Cách tốt nhất để con khỏi quên là cứ nhìn theo cách trả lời của mẹ mỗi ngày thì nó sẽ làm theo.
Có người cắc cớ vặn vẹo: mình là cha là mẹ, làm vậy là... tự hạ thấp mình trước mặt con cái! Chợt nhớ nhiều bậc phụ huynh VN khi làm sai rất ngại xin lỗi con cái. Người ta nghĩ rằng cha mẹ mà phải xin lỗi con, người trên mà phải xin lỗi kẻ dưới thì không còn thể thống phép tắc gì nữa, con cái sẽ... lờn mặt!
Về chuyện dạ, thưa thì tiếng Anh thua tiếng Việt. Nhưng cái khoản xin lỗi, cảm ơn có lẽ mình cũng nên học theo. Ở Úc, từ nhỏ mới vào mẫu giáo, học trò đã được cô giáo dạy nếu lỡ ợ hơi hay ho hen một chút, phải nói ngay: “Excuse me!” (Xin lỗi nhe!) để khỏi phải gây khó chịu cho người khác. Làm gì cũng thường trực mấy tiếng “cảm ơn”, “xin lỗi” ngay đầu cửa miệng. Cha mẹ làm sai, xin lỗi con cái là chuyện thường tình. Phép tắc không thể đem ra áp dụng cho riêng con trẻ. Dạy con phải biết xin lỗi mà cha mẹ làm sai lại lảng tránh trách nhiệm thì trách con sao được.
Đất nước VN mở cửa, du nhập đủ mọi nền văn hóa Đông Tây. Cái tốt giữ lại, cái dở bỏ đi. Vậy nên, nếu có phải thủ thỉ với con rằng: “Dạ thưa, má xin lỗi con!”, âu cũng là vì tương lai con em chúng ta vậy!
LIÊN HOA
Chuyện ở trường học
Đến phiên chị giới thiệu về sự lễ phép của trẻ em VN. Chị có thể dễ dàng giải thích cho cả lớp hiểu về việc trẻ con VN phải khoanh tay khi chào người trên, trao vật gì cho người lớn cũng phải trao bằng hai tay... Nhưng loay hoay mãi chị vẫn không biết phải giải thích bằng cách nào cho rõ ràng để học viên của những sắc tộc khác hiểu được sự khác nhau giữa cách trả lời của “dạ thưa” và tiếng “ừ”. Không biết làm cách nào để họ đủ sức cảm nhận rằng một đứa trẻ VN lễ phép thì phải biết trả lời người lớn bằng những tiếng “dạ”, “thưa”, “vâng”...
Với tiếng Anh, gọi thầy cô cũng trống không bằng một cái tên, không có những tiếng: “Dạ thưa thầy, dạ thưa cô”. Trả lời người trên kẻ dưới cũng chỉ giống nhau: “yes”, “no” hoặc “O.K”. Làm thế nào để chuyển dịch sang tiếng Anh rằng với một đứa trẻ lễ phép thì luôn phải mở đầu sự đối đáp với người lớn bằng tiếng dạ, tiếng thưa. Chị cố gắng để những học viên các nước khác có thể phân biệt rõ, ở VN một người lễ phép không thể trả lời người trên bằng một tiếng cộc lốc đơn giản như tiếng Anh người ta trả lời “OK”!
Chuyện ở nhà
Bạn bè có người bật cười khi nghe chị trả lời với con: “Dạ phải... dạ đúng... dạ thưa con chờ má chút!”. Người ta không hiểu chị đang làm trò gì!? Chị giải thích: là vì ở xứ người chị không có bà con thân nhân bên cạnh, suốt ngày tụi nhỏ chỉ quấn quít quanh mẹ. Mặc dù chị dạy con phải nói lễ phép, nhưng không có ai để nó bắt chước thì dạy xong có khi lại quên. Cách tốt nhất để con khỏi quên là cứ nhìn theo cách trả lời của mẹ mỗi ngày thì nó sẽ làm theo.
Có người cắc cớ vặn vẹo: mình là cha là mẹ, làm vậy là... tự hạ thấp mình trước mặt con cái! Chợt nhớ nhiều bậc phụ huynh VN khi làm sai rất ngại xin lỗi con cái. Người ta nghĩ rằng cha mẹ mà phải xin lỗi con, người trên mà phải xin lỗi kẻ dưới thì không còn thể thống phép tắc gì nữa, con cái sẽ... lờn mặt!
Về chuyện dạ, thưa thì tiếng Anh thua tiếng Việt. Nhưng cái khoản xin lỗi, cảm ơn có lẽ mình cũng nên học theo. Ở Úc, từ nhỏ mới vào mẫu giáo, học trò đã được cô giáo dạy nếu lỡ ợ hơi hay ho hen một chút, phải nói ngay: “Excuse me!” (Xin lỗi nhe!) để khỏi phải gây khó chịu cho người khác. Làm gì cũng thường trực mấy tiếng “cảm ơn”, “xin lỗi” ngay đầu cửa miệng. Cha mẹ làm sai, xin lỗi con cái là chuyện thường tình. Phép tắc không thể đem ra áp dụng cho riêng con trẻ. Dạy con phải biết xin lỗi mà cha mẹ làm sai lại lảng tránh trách nhiệm thì trách con sao được.
Đất nước VN mở cửa, du nhập đủ mọi nền văn hóa Đông Tây. Cái tốt giữ lại, cái dở bỏ đi. Vậy nên, nếu có phải thủ thỉ với con rằng: “Dạ thưa, má xin lỗi con!”, âu cũng là vì tương lai con em chúng ta vậy!
LIÊN HOA