Mei_Mei
10-01-2011, 01:50 PM
SAVING THE EARTH AS CAREER
GÌN GIỮ TRÁI ĐẤT LÀ MỘT NGHỀ NGHIỆP
Chương 1: Đây có đúng là lựa chọn nghề nghiệp của bạn không?
Có bao giờ bạn muốn làm công việc bảo tồn (sinh thái môi trường) khi bạn còn đứa trẻ, hay bạn ước mơ trở thành bác sĩ, kỹ sư, nghệ sĩ, cầu thủ bóng đá, nhà quân sự như là một sự đam mê đầu đời, và sự nghiệp bảo tồn luôn đến sau này trong cuộc đời của bạn? điều gì ở công việc bảo tồn đã lôi cuốn bạn: có lẽ luôn đi hàng đầu để bảo tồn thế giới tự nhiên, có lẽ nó có thể dành những ngày tháng làm việc ngoài trời ở những nơi đặc biệt? Trong chương này chúng ta khám phá nghề nghiệp bảo tồn có nghĩa là gì và sau đó cân nhắc (suy nghĩ) cho sự chuẩn bị cần thiết để theo đuổi con đường này.
http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc6/hs023.snc6/165329_178038928898607_100000775041902_332774_2804 792_n.jpg
Nghề nghiệp bảo tồn là gì?
Khi nghĩ đến người bảo tồn điển hình, bạn mường tượng ra gì? Có lẽ là một người kiểm lâm, chịu trách nhiệm đảm bảo rằng thiên nhiên được bảo toàn trong một vùng rộng lớn hoang dã, hay một người quản lí động vật hoang dã, làm việc với dân địa phương (bản địa) để phục hồi quần thể của những loài bị nguy cấp. Nhất định là những người này là đại diện tiêu biểu cho thế giới những người làm công tác bảo tồn, nhưng không chỉ có mình họ.
Thí dụ, những người được đào tạo về khoa học tự nhiên thì thường làm trong lĩnh vực bảo tồn nhiều hơn, nhưng vai trò của những người có kinh nghiệm trong khoa học xã hội và nhân văn thì lớn và đang phát triển vững chắc hơn. Nếu chúng ta định nghĩa những nhà bảo tồn như những người bảo vệ thế giới tự nhiên khỏi sự lạm dụng và là người có tầm nhìn xa sự quản lý khôn ngoan tài nguyên tự nhiên, thì gần như khó phân biệt họ với những nhà môi trường: người cố gắng bảo quản và cải thiện môi trường, với những nhà sinh thái học: người nghiên cứu về sự tương tác giữa con người, các cá thể khác nhau với môi trường chúng đang sống. Như vậy, nghề bảo tồn bao gồm cả chuyên viên chính trị được nhóm bảo vệ môi trường thuê để tác động vào pháp chế, một viện sĩ nghiên cứu cấu trúc những hệ sinh thái và chia sẻ kiến thức cho các sinh viên, một viên chức chính phủ theo dõi chất lượng nước và không khí, và nhiều người khác. Thế giới những người này trải rộng từ những người ủng hộ tích cực sử dụng hợp lý tài nguyên tự nhiên (ví dụ hầu hết người làm lâm nghiệp, quản lý thú săn, quản lý ngư trường và quản lý kiểm lâm) đến những người thiết tha bảo tồn-người mà đấu tranh bảo vệ tự nhiên khỏi sự xâm phạm của con người. Tập họp những người này có thể rất khó nhưng so sánh trong dân số đông thì họ có thể đóng góp những giá trị và lợi ích khá giống nhau. Điều này không nói lên rằng họ là những hạt đậu trong cùng một cái vỏ. Thực ra, trong đó xuất hiện mâu thuẫn trong giữa những người này, ví dụ khi một người làm nghề bảo tồn nhìn một rừng nguyên sinh đặc thù như môi trường sống quý giá cho lưỡng cư-bò sát hơn là nguồn cây gỗ quý, trong khi những người khác nghĩ ngược lại.
Liên hệ đến giới làm bảo tồn-môi trường, bạn sẽ bắt gặp những người khá khác biệt, có thể là một kỹ sư xây dựng thiết kế hệ thống thủy văn cho sự phục hồi đất ngập nước, một nhà doanh nghiệp tái chế chất thải rắn, một luật sư viết pháp chế về môi trường, hoặc là nhà nghiên cứu thuốc chuyên về bệnh người, những bệnh do môi trường suy thoái gây ra. Một vài người cho rằng những người này không phải là những nhà bảo tồn chuyên nghiệp. Liệu có phải bản chất của những công việc chuyên môn này là quan trọng (việc viết ra luật so với việc viết kế hoạch quản lý công viên quốc gia) hay có sự tác động cơ bản lên tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên? Còn những người làm việc trong sở tài chính, quyên góp tiền hay công nghệ thông tin cho tổ chức bảo tồn thì sao? Công việc hàng ngày của họ có thể cách biệt hoàn toàn với thế giới tự nhiên nhưng họ có đóng góp lớn cho thành công của tổ chức hơn là nhà sinh học làm việc trong cùng nhóm. Bảng 1.1 cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề nhưng nó không bao hàm toàn bộ các khả năng.
Bảng 1.1 Phân loại vài cơ hội việc làm cho nghề bảo tồn
Ma trận bên dưới diễn tả những tính chất chủ yếu của công việc mà người làm bảo tồn cần phải nắm và kiểu tổ chức họ làm. Những dấu X đánh dấu vị trí được nhiều người nắm giữ, dấu + vị trí được nắm giữ bởi số người vừa phải, chỗ trống chỉ vị trí rất hiếm hoặc không tồn tại.
Cơ quan chính phủ (Government agency) Tổ chức môi trường phi chính phủ (Environmental NGO) Tổ chức giáo dục (Educational institution) Công ty cố vấn (Consulting firm) Doanh nghiệp tài nguyên tự nhiên (Natural resource industry) Sở thú, vườn thực vật, Thủy cung, Bảo tàng Làm tư (self-employed)
Nhà sinh học x x x x x x +
Nhà khoa học trái đất x + x x x + +
Nhà giáo dục x x x + + x +
Kỹ sư x + x x +
Kỹ thuật viên thông tin x x x x x + +
Luật sư x x + x x +
Chính sách, dự án, quản lý x x x x x x +
Công nghệ xử lý ô nhiễm x x + x x +
Nhà khoa học xã hội x x x x x + +
Khoa học trái đất bao gồm địa chất học, thủy văn học, khí hậu học, thổ nhưỡng học và nhiều môn khác
Khoa học xã hội bao gồm nhân loại học, kinh tế học, xã hội học, tâm lý học và nhiều môn khác.
Bảng 1.1 (tt)
Sự phân loại này mang tính tương đối. Để xem có bao nhiêu chi tiết n ằm b ên trong, hãy xem ô đầu tiên: nhà sinh vật học trong cơ quan nhà nước. Đầu tiên là có hàng trăm loại nhà sinh vật học. Chúng ta có thể tạm chia họ ít ra thuộc 4 phân nhóm: (1) Người nghiên cứu, người hành nghề, những người vừa làm nghiên cứu vừa hành nghề; (2) phân loại: nhà côn trùng học (entomologists), nhà nghiên cứu chim (ornithologists), nhà nghiên cứu địa y (lichenologists); (3) kiểu hệ sinh thái: biển, đất khô, nước ngọt; (4) tập trung vào những hệ thống: di truyền học, sinh thái học, hoặc thú y.
Kế tiếp đó là những con số lớn các cơ quan chính phủ. Các tỉnh và cơ quan nhà nước hầu như chắc chắn là những nơi sử dụng lao động lớn nhất của ngành bảo tồn, nhưng cũng có những tổ chức tồn tại cấp thấp hơn chính phủ (những tỉnh/ thành phố, quận huyện, xã) và những tổ chức quốc tế gần giống như chính phủ (international quasi-government organization) như Liên hiệp quốc. Một số cơ quan chính phủ tạo việc làm cho ngành bảo tồn sẽ có những từ mà bạn mong đợi trong tên của chúng: Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, Nông Lâm, Nông nghiệp, Viện Sinh Thái và Tài nguyên Sinh vật, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, S ở Khoa học và Công nghệ, Sở Tài nguyên và Môi trường, Trung tâm nghiên cứu, Dược liệu, Bảo tàng, Công viên Quốc gia, Khu Bảo tồn Thiên nhiên, Lâm nghiệp, Ngư nghiệp, Nuôi trồng Thủy sản, … conservation, natural resources, environment, lands, parks, outdoor, recreation, forest, agriculture, marine resources, fisheries, wildlife, energy, soil, air, water. Những từ khác có thể làm bạn ngạc nhiên như: Công tác Xã hội, Quốc phòng, Y tế Sức khỏe,…, public works, defense, health.
Cuối cùng, có nhiều vị trí mà không nêu trong bảng này. Ví dụ, những tổ chức đa dạng như các hội từ thiện, doanh nghiệp du lịch sinh thái, hội nghề nghiệp, và những công ty chế tạo các thiết bị bảo tồn năng lượng hoặc kiểm soát ô nhiễm thu dụng những người có thể xem như là nghề nghiệp bảo tồn. Hơn nữa, có những người được thuê làm việc với những vai trò hỗ trợ trong các tổ chức bảo tồn - ví dụ, kế toán và những chuyên viên về nhân sự - có thể ko được xem là nghề nghiệp bảo tồn, nhưng họ nhất định là có đóng góp vào công việc bảo tồn và thường được nêu ra do giá trị đóng góp của họ trong bảo tồn.
Chúng ta có thể tranh cãi quanh quẩn ngành nghề nào là bảo tồn ngành nghề nào ko nhưng sự phân biệt không thực sự quan trọng. Có một điều tốt lành là có một phạm vi rộng lớn cho sự phát triển nghề nghiệp đúng với kỹ năng, nguyện vọng và tạo đóng góp của bạn cho bảo tồn. Quan trọng nhất là bạn nên bắt đầu với việc xét nội tâm một cách nghiêm túc. Bạn có phải là người phát triển công việc với những người cùng nhóm để giải quyết những vấn đề xã hội phức tảp hay bạn thích ngồi một mình trong phòng thí nghiệm tạo ra bản đồ máy tính? hay bạn thích du lịch đến những vùng đất xa xôi thu thập dữ liệu với các đồng nghiệp? Những sở thích này và những sở thích riêng khác đều tìm được chỗ đứng dễ dàng trong nghề bảo tồn.
Cuốn sách này sẽ thích hợp nhất cho người bảo tồn-môi trường chuyên nghiệp, những người xem bảo tồn là sự nghiệp của mình, nhưng cũng có vài cấp độ sẽ hữu dụng với bất cứ người nào thiết tha làm việc trong giới ngành nghề bảo tồn - môi trường hoặc gần với nó. Bất cứ nơi nào bạn hợp thì bạn sẽ tìm thấy ở đó sự sẵn sàng cho việc nâng cao trình độ giáo dục, thường là trình độ tốt nghiệp, vì vậy sự nâng cao trình độ của bạn là tiêu điểm của cuốn sách này.
Những người đóng góp bảo tồn
Nhiều người quan tâm sâu sắc về vấn đề bảo tồn nhưng không có quan điểm trở thành nhà bảo tồn chuyên nghiệp. Tuy thế họ có thể kết hợp sự bảo tồn trong công việc của họ ở vài kiểu. Ví dụ họa sĩ, nhạc sĩ và những người làm nghệ thuật khác nổi tiếng mang thiên nhiên và sự bảo tồn vào công việc như nguồn cảm hứng và phương tiện biểu lộ giá trị của họ. Hơn nữa khi bạn nhận thấy bác bảo vệ sử dụng những sản phẩm sạch và rác tái chế tạo nên sự đáng chú ý khác thường nó cho thấy rõ rằng mỗi người đều có thể kết hợp sự bảo tồn trong công việc của họ tùy trình độ. Thường thì quyên tặng số ít tiền kiếm được nhờ công việc là một trong những sự đóng góp dễ dàng và quan trọng nhất.
Hàng triệu người cam kết công việc bảo tồn dựa trên tinh thần tự nguyện bằng cách trải qua những ngày cuối tuần để quan sát quần thể chim, sưu tập những mẫu nước sạch, trồng những cây bản địa, hướng dẫn những chuyến đi tìm hiểu lịch sử tự nhiên… Đây là những hoạt động đáng làm- vừa tiêu khiển vừa nâng cao ý thức- đó là bước đầu tiên trong hướng dẫn con người đến với công việc bảo tồn như là một nghề chính thức (full-time career). Một số những người này đi đến quyết định này rất lâu sau thời trẻ mà họ đã trải qua, nhưng không quá trễ để thay đổi nghề nghiệp. Mỗi năm rất nhiều người tuổi trung niên bỏ nghề hiện thời để quay lại trường đại học tìm kiếm trau dồi trình độ cho phép họ bắt đầu lại như một người bảo tồn chuyên nghiệp. Đó không phải là con đường mòn dễ qua, ít nhất đối với những người có trách nhiệm chăm sóc con cái và chi trả những món chi tiêu nuôi gia đình, nhưng vẫn có thể được.
Chúng tôi có một sinh viên đã tốt nghiệp đang kiếm bằng tiến sĩ trong sinh thái học động vật hoang dã sau 10 năm làm việc bác sĩ nội khoa. Nền tảng vững chắc về cơ thể cho phép cô ấy khởi động vững chắc một dự án nghiên cứu cơ thể học về những con gấu trong suốt thời gian ngủ đông. Có một người chồng thông cảm và không có có con nhất định là có ích cho sự chuyển tiếp như vậy của cô ấy.
Những người đến tuổi về hưu không còn thích thú tiếp tục học đại học, nhưng tài chính độc lập cho phép họ chắc chắc làm công việc bảo tồn tự nguyện gần như là toàn thời gian.
Bố của tôi về hưu năm 54 tuổi và trở thành chủ tịch câu lạc bộ chim cảnh địa phương, một ủy viên thâm niên trong tổ chức bảo tồn phi chính phủ tại địa phương (NGO), người đóng góp chủ yếu những chính sách bảo tồn ở khu vực đó. Ông làm việc 50 giờ mỗi tuần sau khi đã "nghỉ hưu" và lập nên một tổ chức lớn hơn 15 năm qua.
Tóm lại, nếu quyết định rằng nghề bảo tồn không dành cho bạn thì có cách là bạn trở thành "nhà bảo tồn nghiệp dư" và tạo môt đóng góp chắc chắn. Trái lại, nếu thử bắt tay làm như một người bảo tồn tình nguyện thuyết phục bạn rằng bạn sẽ trở thành nhà bảo tồn chuyên nghiệp thì sau đó bạn vẫn có thể tiếp tục đổi nghề trong cuộc đời mình.
Những phần thưởng đem lại
Cần một ngôi nhà với hồ bơi 50m? Muốn nghỉ mát một tháng Âu Châu? bạn hầu như thấy rằng những nhà bảo tồn chuyên nghiệp không có những khoản tiền thừa như vậy; sự vừa lòng trong công việc là phần thưởng lớn hơn khối của cải khổng lồ. Nhưng hãy cùng nhau tìm hiểu vấn đề này sâu hơn. Bạn có nhớ môn kinh tế đại cương rằng sự cân bằng giữa cung và cầu quyết định giá cả và điều này ngụ ý rằng sự chi trả sẽ thấp nếu yêu cầu của người chủ thuê mướn trong ngành bảo tồn dễ dàng gặp nguồn lực lớn muốn nhận công việc bảo tồn này. Tuy nhiên, mặc dù công việc bảo tồn có nhiều sức hấp dẫn, nhưng hiện thời thi trường việc làm trong nghề này ko nhiều bởi vì số năm giáo dục đòi hỏi, ít nhất là 4 năm ở trường đại học và thường là 2 năm hoặc hơn sau đại học. Vì thế, tin tốt ở đây là những người đạt đến sự giáo dục cần thiết thì lương bổng khá tương xứng. Có thể bạn không giàu có bởi vì hầu hết những công việc bảo tồn nằm trong công ty chính phủ hoặc những tổ chức phi chính phủ hơn là doanh nghiệp tư nhân, nhưng bạn có khả năng xây dựng một mức sống hoàn hảo cho mình.:m148:
Nếu bạn muốn trở thành một nhà bảo tồn chuyên nghiệp hơn là nguồn tài chính thoải mái thì đây là con đường cho bạn theo đuổi. Đặc biệt, công việc bảo tồn trong những khu vực tư nhân, đáng kể là cố vấn công ty, thường nhận lương nhiều, và những người quản lý nhóm bảo tồn hầu như luôn được trả cao hơn vì phải gánh trách nhiệm quản lý ngân sách lớn và nhiều nhân lực.
Tất nhiên, lợi ích ít thấy trước mắt, nhưng với nhà bảo tồn chuyên nghiệp sự hài lòng về công việc thường rất cao. Đơn giản là đáng để cảm thấy rằng bạn đang làm việc để làm cho thế giới tốt hơn. Tuy nhiên, cũng không phải nói rằng mỗi ngày bạn sẽ cảm thấy đắc thắng. Trong thế giới bảo tồn, David luôn thất bại trước sức mạnh của Goliath, làm suy thoái hành tinh chúng ta, nhưng bạn có thể luôn luôn đi ngủ mỗi tối để biết rằng bạn đang cố làm một sự khác biệt. Và đây là điều vô giá cho những ai đam mê với công việc bảo tồn thế giới tự nhiên. Nếu bạn thiếu sự say mê, bạn có thể vẫn là nhà bảo tồn nhưng không lâu dài.
Một trong những lợi ích khi trở thành nhà bảo tồn là công việc đôi lúc rất vui, trong sáng và giản dị. Như bạn biết, không phải mỗi người làm công việc bảo tồn đều phải trải qua những chuyến du hành đến những không gian đẹp và tiếp xúc với những sinh vật mà những người khác hiếm khi thấy, nhưng những ngày như vậy chỉ là một phần của công việc bảo tồn và họ đi trên con đường dài để tưởng thưởng cho những khoảng thời gian trước máy tính hay đi dự các cuộc họp - là phần lớn của hầu hết các công việc-bao gồm cả bảo tồn.
Một trong những sự kiện đáng ghi nhớ trong cuộc đời, đến từ công việc của tôi: lặn ở biển Nha Trang để quan sát san hô, và tìm kiếm những con sa giông (salamander) ở dãy Trường Sơn. Trở thành nhà bảo tồn chuyên nghiệp phải biết mở lòng với đồng sự trong công việc của họ, ví dụ cùng họ quan sát hành vi của hàng trăm con còng ở Rừng ngập mặn Cần Giờ hay thâu âm những tiếng kêu của những con cóc mày ở núi Ngok Linh.
Tất nhiên, những kinh nghiệm này chỉ là lớp kem ngọt trên miếng bánh, những nhà bảo tồn thiết tha phải nhận thức rằng là họ được nhiều hơn vì xa rời những giờ liên tục bên bàn phím. Nếu vẫn so sánh với nhiều công việc có tỷ lệ buồn tẻ lớn thì bảo tồn nổi bật như nghề khá hấp dẫn.:m082:
http://www.taoxanh.net/forum/showthread.php?t=110915
GÌN GIỮ TRÁI ĐẤT LÀ MỘT NGHỀ NGHIỆP
Chương 1: Đây có đúng là lựa chọn nghề nghiệp của bạn không?
Có bao giờ bạn muốn làm công việc bảo tồn (sinh thái môi trường) khi bạn còn đứa trẻ, hay bạn ước mơ trở thành bác sĩ, kỹ sư, nghệ sĩ, cầu thủ bóng đá, nhà quân sự như là một sự đam mê đầu đời, và sự nghiệp bảo tồn luôn đến sau này trong cuộc đời của bạn? điều gì ở công việc bảo tồn đã lôi cuốn bạn: có lẽ luôn đi hàng đầu để bảo tồn thế giới tự nhiên, có lẽ nó có thể dành những ngày tháng làm việc ngoài trời ở những nơi đặc biệt? Trong chương này chúng ta khám phá nghề nghiệp bảo tồn có nghĩa là gì và sau đó cân nhắc (suy nghĩ) cho sự chuẩn bị cần thiết để theo đuổi con đường này.
http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc6/hs023.snc6/165329_178038928898607_100000775041902_332774_2804 792_n.jpg
Nghề nghiệp bảo tồn là gì?
Khi nghĩ đến người bảo tồn điển hình, bạn mường tượng ra gì? Có lẽ là một người kiểm lâm, chịu trách nhiệm đảm bảo rằng thiên nhiên được bảo toàn trong một vùng rộng lớn hoang dã, hay một người quản lí động vật hoang dã, làm việc với dân địa phương (bản địa) để phục hồi quần thể của những loài bị nguy cấp. Nhất định là những người này là đại diện tiêu biểu cho thế giới những người làm công tác bảo tồn, nhưng không chỉ có mình họ.
Thí dụ, những người được đào tạo về khoa học tự nhiên thì thường làm trong lĩnh vực bảo tồn nhiều hơn, nhưng vai trò của những người có kinh nghiệm trong khoa học xã hội và nhân văn thì lớn và đang phát triển vững chắc hơn. Nếu chúng ta định nghĩa những nhà bảo tồn như những người bảo vệ thế giới tự nhiên khỏi sự lạm dụng và là người có tầm nhìn xa sự quản lý khôn ngoan tài nguyên tự nhiên, thì gần như khó phân biệt họ với những nhà môi trường: người cố gắng bảo quản và cải thiện môi trường, với những nhà sinh thái học: người nghiên cứu về sự tương tác giữa con người, các cá thể khác nhau với môi trường chúng đang sống. Như vậy, nghề bảo tồn bao gồm cả chuyên viên chính trị được nhóm bảo vệ môi trường thuê để tác động vào pháp chế, một viện sĩ nghiên cứu cấu trúc những hệ sinh thái và chia sẻ kiến thức cho các sinh viên, một viên chức chính phủ theo dõi chất lượng nước và không khí, và nhiều người khác. Thế giới những người này trải rộng từ những người ủng hộ tích cực sử dụng hợp lý tài nguyên tự nhiên (ví dụ hầu hết người làm lâm nghiệp, quản lý thú săn, quản lý ngư trường và quản lý kiểm lâm) đến những người thiết tha bảo tồn-người mà đấu tranh bảo vệ tự nhiên khỏi sự xâm phạm của con người. Tập họp những người này có thể rất khó nhưng so sánh trong dân số đông thì họ có thể đóng góp những giá trị và lợi ích khá giống nhau. Điều này không nói lên rằng họ là những hạt đậu trong cùng một cái vỏ. Thực ra, trong đó xuất hiện mâu thuẫn trong giữa những người này, ví dụ khi một người làm nghề bảo tồn nhìn một rừng nguyên sinh đặc thù như môi trường sống quý giá cho lưỡng cư-bò sát hơn là nguồn cây gỗ quý, trong khi những người khác nghĩ ngược lại.
Liên hệ đến giới làm bảo tồn-môi trường, bạn sẽ bắt gặp những người khá khác biệt, có thể là một kỹ sư xây dựng thiết kế hệ thống thủy văn cho sự phục hồi đất ngập nước, một nhà doanh nghiệp tái chế chất thải rắn, một luật sư viết pháp chế về môi trường, hoặc là nhà nghiên cứu thuốc chuyên về bệnh người, những bệnh do môi trường suy thoái gây ra. Một vài người cho rằng những người này không phải là những nhà bảo tồn chuyên nghiệp. Liệu có phải bản chất của những công việc chuyên môn này là quan trọng (việc viết ra luật so với việc viết kế hoạch quản lý công viên quốc gia) hay có sự tác động cơ bản lên tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên? Còn những người làm việc trong sở tài chính, quyên góp tiền hay công nghệ thông tin cho tổ chức bảo tồn thì sao? Công việc hàng ngày của họ có thể cách biệt hoàn toàn với thế giới tự nhiên nhưng họ có đóng góp lớn cho thành công của tổ chức hơn là nhà sinh học làm việc trong cùng nhóm. Bảng 1.1 cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề nhưng nó không bao hàm toàn bộ các khả năng.
Bảng 1.1 Phân loại vài cơ hội việc làm cho nghề bảo tồn
Ma trận bên dưới diễn tả những tính chất chủ yếu của công việc mà người làm bảo tồn cần phải nắm và kiểu tổ chức họ làm. Những dấu X đánh dấu vị trí được nhiều người nắm giữ, dấu + vị trí được nắm giữ bởi số người vừa phải, chỗ trống chỉ vị trí rất hiếm hoặc không tồn tại.
Cơ quan chính phủ (Government agency) Tổ chức môi trường phi chính phủ (Environmental NGO) Tổ chức giáo dục (Educational institution) Công ty cố vấn (Consulting firm) Doanh nghiệp tài nguyên tự nhiên (Natural resource industry) Sở thú, vườn thực vật, Thủy cung, Bảo tàng Làm tư (self-employed)
Nhà sinh học x x x x x x +
Nhà khoa học trái đất x + x x x + +
Nhà giáo dục x x x + + x +
Kỹ sư x + x x +
Kỹ thuật viên thông tin x x x x x + +
Luật sư x x + x x +
Chính sách, dự án, quản lý x x x x x x +
Công nghệ xử lý ô nhiễm x x + x x +
Nhà khoa học xã hội x x x x x + +
Khoa học trái đất bao gồm địa chất học, thủy văn học, khí hậu học, thổ nhưỡng học và nhiều môn khác
Khoa học xã hội bao gồm nhân loại học, kinh tế học, xã hội học, tâm lý học và nhiều môn khác.
Bảng 1.1 (tt)
Sự phân loại này mang tính tương đối. Để xem có bao nhiêu chi tiết n ằm b ên trong, hãy xem ô đầu tiên: nhà sinh vật học trong cơ quan nhà nước. Đầu tiên là có hàng trăm loại nhà sinh vật học. Chúng ta có thể tạm chia họ ít ra thuộc 4 phân nhóm: (1) Người nghiên cứu, người hành nghề, những người vừa làm nghiên cứu vừa hành nghề; (2) phân loại: nhà côn trùng học (entomologists), nhà nghiên cứu chim (ornithologists), nhà nghiên cứu địa y (lichenologists); (3) kiểu hệ sinh thái: biển, đất khô, nước ngọt; (4) tập trung vào những hệ thống: di truyền học, sinh thái học, hoặc thú y.
Kế tiếp đó là những con số lớn các cơ quan chính phủ. Các tỉnh và cơ quan nhà nước hầu như chắc chắn là những nơi sử dụng lao động lớn nhất của ngành bảo tồn, nhưng cũng có những tổ chức tồn tại cấp thấp hơn chính phủ (những tỉnh/ thành phố, quận huyện, xã) và những tổ chức quốc tế gần giống như chính phủ (international quasi-government organization) như Liên hiệp quốc. Một số cơ quan chính phủ tạo việc làm cho ngành bảo tồn sẽ có những từ mà bạn mong đợi trong tên của chúng: Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, Nông Lâm, Nông nghiệp, Viện Sinh Thái và Tài nguyên Sinh vật, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, S ở Khoa học và Công nghệ, Sở Tài nguyên và Môi trường, Trung tâm nghiên cứu, Dược liệu, Bảo tàng, Công viên Quốc gia, Khu Bảo tồn Thiên nhiên, Lâm nghiệp, Ngư nghiệp, Nuôi trồng Thủy sản, … conservation, natural resources, environment, lands, parks, outdoor, recreation, forest, agriculture, marine resources, fisheries, wildlife, energy, soil, air, water. Những từ khác có thể làm bạn ngạc nhiên như: Công tác Xã hội, Quốc phòng, Y tế Sức khỏe,…, public works, defense, health.
Cuối cùng, có nhiều vị trí mà không nêu trong bảng này. Ví dụ, những tổ chức đa dạng như các hội từ thiện, doanh nghiệp du lịch sinh thái, hội nghề nghiệp, và những công ty chế tạo các thiết bị bảo tồn năng lượng hoặc kiểm soát ô nhiễm thu dụng những người có thể xem như là nghề nghiệp bảo tồn. Hơn nữa, có những người được thuê làm việc với những vai trò hỗ trợ trong các tổ chức bảo tồn - ví dụ, kế toán và những chuyên viên về nhân sự - có thể ko được xem là nghề nghiệp bảo tồn, nhưng họ nhất định là có đóng góp vào công việc bảo tồn và thường được nêu ra do giá trị đóng góp của họ trong bảo tồn.
Chúng ta có thể tranh cãi quanh quẩn ngành nghề nào là bảo tồn ngành nghề nào ko nhưng sự phân biệt không thực sự quan trọng. Có một điều tốt lành là có một phạm vi rộng lớn cho sự phát triển nghề nghiệp đúng với kỹ năng, nguyện vọng và tạo đóng góp của bạn cho bảo tồn. Quan trọng nhất là bạn nên bắt đầu với việc xét nội tâm một cách nghiêm túc. Bạn có phải là người phát triển công việc với những người cùng nhóm để giải quyết những vấn đề xã hội phức tảp hay bạn thích ngồi một mình trong phòng thí nghiệm tạo ra bản đồ máy tính? hay bạn thích du lịch đến những vùng đất xa xôi thu thập dữ liệu với các đồng nghiệp? Những sở thích này và những sở thích riêng khác đều tìm được chỗ đứng dễ dàng trong nghề bảo tồn.
Cuốn sách này sẽ thích hợp nhất cho người bảo tồn-môi trường chuyên nghiệp, những người xem bảo tồn là sự nghiệp của mình, nhưng cũng có vài cấp độ sẽ hữu dụng với bất cứ người nào thiết tha làm việc trong giới ngành nghề bảo tồn - môi trường hoặc gần với nó. Bất cứ nơi nào bạn hợp thì bạn sẽ tìm thấy ở đó sự sẵn sàng cho việc nâng cao trình độ giáo dục, thường là trình độ tốt nghiệp, vì vậy sự nâng cao trình độ của bạn là tiêu điểm của cuốn sách này.
Những người đóng góp bảo tồn
Nhiều người quan tâm sâu sắc về vấn đề bảo tồn nhưng không có quan điểm trở thành nhà bảo tồn chuyên nghiệp. Tuy thế họ có thể kết hợp sự bảo tồn trong công việc của họ ở vài kiểu. Ví dụ họa sĩ, nhạc sĩ và những người làm nghệ thuật khác nổi tiếng mang thiên nhiên và sự bảo tồn vào công việc như nguồn cảm hứng và phương tiện biểu lộ giá trị của họ. Hơn nữa khi bạn nhận thấy bác bảo vệ sử dụng những sản phẩm sạch và rác tái chế tạo nên sự đáng chú ý khác thường nó cho thấy rõ rằng mỗi người đều có thể kết hợp sự bảo tồn trong công việc của họ tùy trình độ. Thường thì quyên tặng số ít tiền kiếm được nhờ công việc là một trong những sự đóng góp dễ dàng và quan trọng nhất.
Hàng triệu người cam kết công việc bảo tồn dựa trên tinh thần tự nguyện bằng cách trải qua những ngày cuối tuần để quan sát quần thể chim, sưu tập những mẫu nước sạch, trồng những cây bản địa, hướng dẫn những chuyến đi tìm hiểu lịch sử tự nhiên… Đây là những hoạt động đáng làm- vừa tiêu khiển vừa nâng cao ý thức- đó là bước đầu tiên trong hướng dẫn con người đến với công việc bảo tồn như là một nghề chính thức (full-time career). Một số những người này đi đến quyết định này rất lâu sau thời trẻ mà họ đã trải qua, nhưng không quá trễ để thay đổi nghề nghiệp. Mỗi năm rất nhiều người tuổi trung niên bỏ nghề hiện thời để quay lại trường đại học tìm kiếm trau dồi trình độ cho phép họ bắt đầu lại như một người bảo tồn chuyên nghiệp. Đó không phải là con đường mòn dễ qua, ít nhất đối với những người có trách nhiệm chăm sóc con cái và chi trả những món chi tiêu nuôi gia đình, nhưng vẫn có thể được.
Chúng tôi có một sinh viên đã tốt nghiệp đang kiếm bằng tiến sĩ trong sinh thái học động vật hoang dã sau 10 năm làm việc bác sĩ nội khoa. Nền tảng vững chắc về cơ thể cho phép cô ấy khởi động vững chắc một dự án nghiên cứu cơ thể học về những con gấu trong suốt thời gian ngủ đông. Có một người chồng thông cảm và không có có con nhất định là có ích cho sự chuyển tiếp như vậy của cô ấy.
Những người đến tuổi về hưu không còn thích thú tiếp tục học đại học, nhưng tài chính độc lập cho phép họ chắc chắc làm công việc bảo tồn tự nguyện gần như là toàn thời gian.
Bố của tôi về hưu năm 54 tuổi và trở thành chủ tịch câu lạc bộ chim cảnh địa phương, một ủy viên thâm niên trong tổ chức bảo tồn phi chính phủ tại địa phương (NGO), người đóng góp chủ yếu những chính sách bảo tồn ở khu vực đó. Ông làm việc 50 giờ mỗi tuần sau khi đã "nghỉ hưu" và lập nên một tổ chức lớn hơn 15 năm qua.
Tóm lại, nếu quyết định rằng nghề bảo tồn không dành cho bạn thì có cách là bạn trở thành "nhà bảo tồn nghiệp dư" và tạo môt đóng góp chắc chắn. Trái lại, nếu thử bắt tay làm như một người bảo tồn tình nguyện thuyết phục bạn rằng bạn sẽ trở thành nhà bảo tồn chuyên nghiệp thì sau đó bạn vẫn có thể tiếp tục đổi nghề trong cuộc đời mình.
Những phần thưởng đem lại
Cần một ngôi nhà với hồ bơi 50m? Muốn nghỉ mát một tháng Âu Châu? bạn hầu như thấy rằng những nhà bảo tồn chuyên nghiệp không có những khoản tiền thừa như vậy; sự vừa lòng trong công việc là phần thưởng lớn hơn khối của cải khổng lồ. Nhưng hãy cùng nhau tìm hiểu vấn đề này sâu hơn. Bạn có nhớ môn kinh tế đại cương rằng sự cân bằng giữa cung và cầu quyết định giá cả và điều này ngụ ý rằng sự chi trả sẽ thấp nếu yêu cầu của người chủ thuê mướn trong ngành bảo tồn dễ dàng gặp nguồn lực lớn muốn nhận công việc bảo tồn này. Tuy nhiên, mặc dù công việc bảo tồn có nhiều sức hấp dẫn, nhưng hiện thời thi trường việc làm trong nghề này ko nhiều bởi vì số năm giáo dục đòi hỏi, ít nhất là 4 năm ở trường đại học và thường là 2 năm hoặc hơn sau đại học. Vì thế, tin tốt ở đây là những người đạt đến sự giáo dục cần thiết thì lương bổng khá tương xứng. Có thể bạn không giàu có bởi vì hầu hết những công việc bảo tồn nằm trong công ty chính phủ hoặc những tổ chức phi chính phủ hơn là doanh nghiệp tư nhân, nhưng bạn có khả năng xây dựng một mức sống hoàn hảo cho mình.:m148:
Nếu bạn muốn trở thành một nhà bảo tồn chuyên nghiệp hơn là nguồn tài chính thoải mái thì đây là con đường cho bạn theo đuổi. Đặc biệt, công việc bảo tồn trong những khu vực tư nhân, đáng kể là cố vấn công ty, thường nhận lương nhiều, và những người quản lý nhóm bảo tồn hầu như luôn được trả cao hơn vì phải gánh trách nhiệm quản lý ngân sách lớn và nhiều nhân lực.
Tất nhiên, lợi ích ít thấy trước mắt, nhưng với nhà bảo tồn chuyên nghiệp sự hài lòng về công việc thường rất cao. Đơn giản là đáng để cảm thấy rằng bạn đang làm việc để làm cho thế giới tốt hơn. Tuy nhiên, cũng không phải nói rằng mỗi ngày bạn sẽ cảm thấy đắc thắng. Trong thế giới bảo tồn, David luôn thất bại trước sức mạnh của Goliath, làm suy thoái hành tinh chúng ta, nhưng bạn có thể luôn luôn đi ngủ mỗi tối để biết rằng bạn đang cố làm một sự khác biệt. Và đây là điều vô giá cho những ai đam mê với công việc bảo tồn thế giới tự nhiên. Nếu bạn thiếu sự say mê, bạn có thể vẫn là nhà bảo tồn nhưng không lâu dài.
Một trong những lợi ích khi trở thành nhà bảo tồn là công việc đôi lúc rất vui, trong sáng và giản dị. Như bạn biết, không phải mỗi người làm công việc bảo tồn đều phải trải qua những chuyến du hành đến những không gian đẹp và tiếp xúc với những sinh vật mà những người khác hiếm khi thấy, nhưng những ngày như vậy chỉ là một phần của công việc bảo tồn và họ đi trên con đường dài để tưởng thưởng cho những khoảng thời gian trước máy tính hay đi dự các cuộc họp - là phần lớn của hầu hết các công việc-bao gồm cả bảo tồn.
Một trong những sự kiện đáng ghi nhớ trong cuộc đời, đến từ công việc của tôi: lặn ở biển Nha Trang để quan sát san hô, và tìm kiếm những con sa giông (salamander) ở dãy Trường Sơn. Trở thành nhà bảo tồn chuyên nghiệp phải biết mở lòng với đồng sự trong công việc của họ, ví dụ cùng họ quan sát hành vi của hàng trăm con còng ở Rừng ngập mặn Cần Giờ hay thâu âm những tiếng kêu của những con cóc mày ở núi Ngok Linh.
Tất nhiên, những kinh nghiệm này chỉ là lớp kem ngọt trên miếng bánh, những nhà bảo tồn thiết tha phải nhận thức rằng là họ được nhiều hơn vì xa rời những giờ liên tục bên bàn phím. Nếu vẫn so sánh với nhiều công việc có tỷ lệ buồn tẻ lớn thì bảo tồn nổi bật như nghề khá hấp dẫn.:m082:
http://www.taoxanh.net/forum/showthread.php?t=110915